Internal Assessment (IA), neredeyse her IB dersinde nihai notun derse göre yaklaşık %20 ile %30'unu oluşturan bireysel çalışmadır. Okuldaki öğretmen tarafından notlandırılır, ardından IB'nin moderasyonundan geçer. IA'yı zorlaştıran şey tek bir sınav günü olmaması; aylara yayılan bir süreç olmasıdır. Bu yazıda o süreci aşamalara ayırıyor, her dersin kendi değerlendirme ölçütlerine nasıl bakmanız gerektiğini ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Önce kendi dersinizin ölçütlerini okuyun

IA için tek bir ortak ölçüt tablosu yoktur. Her ders, çalışmayı kendi ölçütleriyle ve kendi toplam puanıyla değerlendirir; başka bir dersin ya da eski müfredatın ölçütlerine göre yazılmış bir rehber sizi yanlış yöne götürür. Birkaç örnek:

DersIA türüDeğerlendirme
Biology, Chemistry, PhysicsScientific investigation4 ölçüt, 24 puan (Research design, Data analysis, Conclusion, Evaluation)
ESSIndividual investigation6 ölçüt, 30 puan
Mathematics AA ve AIExploration5 ölçüt, 20 puan
HistoryHistorical investigation25 puan

Fen derslerinde Mayıs 2025'ten itibaren uygulanan düzende eski "Personal engagement" ve "Communication" ölçütleri ayrı puanlanmaz. Kendi dersinizin güncel ölçüt tablosunu öğretmeninizden alın ve çalışmanızın her bölümünü bir ölçütle eşleştirin.

Süreç aşama aşama

  1. Konu havuzu. İlginizi çeken üç-dört konu belirleyin. Her biri için "Bu konuda gerçekten veri ya da kaynak toplayabilir miyim?" sorusunu yanıtlayın. Ölçülemeyen ya da kaynağı olmayan bir konu, ilerleyen aşamalarda tıkanır.
  2. Araştırma sorusunu daraltmak. İyi bir araştırma sorusu tek bir ilişkiyi sorar ve sizin toplayacağınız veriyle cevaplanabilir. "İklim değişikliğinin etkileri nelerdir?" bir IA sorusu değildir; "Okul bahçesindeki iki farklı alanda toprak nemi bitki çeşitliliğiyle nasıl ilişkilidir?" olabilir.
  3. Öğretmen onayı ve plan. Konuyu ve yöntemi öğretmeninizle konuşun; okulunuzun iç teslim tarihlerini ve geri bildirim kurallarını baştan öğrenin. Takvimi bu tarihlere göre geriye doğru kurun.
  4. Veri ya da kaynak toplama. Fen ve ESS'de deney veya saha çalışması, matematikte uygun veri ya da model, tarihte birincil ve ikincil kaynaklar. Ham veriyi düzenli kaydedin; birimleri ve belirsizlikleri en baştan yazın.
  5. Analiz. Betimlemeyle analizi ayırın: "Grafik yükseliyor" bir gözlemdir; bunun neden olduğunu ve araştırma sorusuna ne söylediğini açıklamak analizdir.
  6. Taslak ve geri bildirim. Taslağı ölçüt tablosunun yanında okuyun. Öğretmeninizin geri bildirimini aldıktan sonra en zayıf ölçütten başlayarak düzeltin.
  7. Son kontrol. Kelime ya da sayfa sınırı, atıflar, tablo ve grafik başlıkları, akademik dürüstlük. Teslimden önce çalışmayı bir kez de yüksek sesle okuyun.

Sık yapılan hatalar

  • Derse özgü ölçüt tablosunu okumadan yazmaya başlamak.
  • Araştırma sorusunu fazla geniş tutmak.
  • Güncel ölçütler yerine eski müfredatın ya da başka bir dersin ölçütlerini kullanmak.
  • Veriyi toplayıp analiz ve yorum aşamasını kısa geçmek.
  • Değerlendirme (evaluation) ve sınırlılıklar bölümünü "daha çok deneme yapılabilirdi" gibi genel cümlelerle doldurmak.
  • Atıf eksikliğiyle akademik dürüstlüğü riske atmak.
  • Son haftaya kalmak: veri toplama ve taslak aşamaları hep beklenenden uzun sürer.

IA ile Extended Essay arasındaki fark

IA bir dersin parçasıdır ve o dersin ölçütleriyle değerlendirilir; Extended Essay ise diploma çekirdeğinin bir parçasıdır ve kendi ölçütleri vardır. Aynı konu üzerinde hem IA hem EE yazmak riskli bir tercihtir; iki çalışmanın birbirinden açıkça ayrılması gerekir. EE süreci için Extended Essay planlama yazımıza bakabilirsiniz.

Derse özgü IA rehberlerimiz

Birebir destek için IB Internal Assessment özel ders sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

IA notu nihai notun ne kadarını oluşturur?
Derse göre değişir; çoğu derste yaklaşık %20 ile %30 arasındadır. Örneğin Biology, Chemistry, Physics ve matematik derslerinde IA %20'dir. Kendi dersinizin oranını ders kılavuzundan ya da öğretmeninizden öğrenin.
IA'yı kim notlandırır?
IA'yı okuldaki öğretmen notlandırır. Ardından IB, okulun verdiği notların tutarlılığını moderasyonla kontrol eder; bu yüzden nihai IA puanınız öğretmenin verdiği puandan farklı olabilir.
Bütün derslerin IA ölçütleri aynı mı?
Hayır. Her dersin kendi ölçütleri ve toplam puanı vardır: fen derslerinde 4 ölçüt ve 24 puan, ESS'de 6 ölçüt ve 30 puan, matematikte 5 ölçüt ve 20 puan gibi. Başka bir dersin ölçütlerine göre yazılmış bir rehberi kendi IA'nıza uygulamayın.
IA ve EE aynı konuyu işleyebilir mi?
Önerilmez. İki çalışma farklı ölçütlerle değerlendirilir ve birbirinden açıkça ayrılmalıdır. Aynı alanda çalışmak istiyorsanız farklı bir araştırma sorusu ve farklı bir yöntem seçin; kararı öğretmeninizle ve EE danışmanınızla birlikte verin.